Meginbreytingarnar sem í lögunum felast eru tvær: Sú fyrri er hlutlaus kynskráning, þ.e. að hægt verður að skrá sig sem hvorki karl né konu – táknað með X á skilríkjum. Seinni meginbreytingin er að fólki verður frjálst að gera breytingar á kynskráningu sinni án þess að þurfa fyrst greiningu á svokölluðum „kynáttunarvanda“ af hendi heilbrigðiskerfisins með tilheyrandi biðtíma og óvissu. Börn undir 18 ára aldri munu jafnframt geta skráð sitt rétta kyn og nafn í Þjóðskrá með samþykki foreldra. Ef samþykki foreldra liggur ekki fyrir geta þau leitað til sérstakrar sérfræðinefndar.

Lög um kynrænt sjálfræði eru afar nauðsynlegt og gott skref fram á við. Við verðum þó að horfast í augu við það að Alþingi lét tækifæri til þess að smíða framúrskarandi löggjöf í málefnum hinsegin fólks renna sér úr greipum við meðferð málsins. Við viljum koma á framfæri vonbrigðum með ákveðna hluta laganna sem við teljum að hefðu mátt betur fara.

Í fyrsta lagi ber að nefna málefni intersex barna, sem hljóta ekki þegar í stað vernd gegn þeim mannréttindabrotum sem ónauðsynleg og óafturkræf inngrip í líkama þeirra eru. Við treystum því að niðurstöður nefndarinnar sem kveðið er á um í bráðabirgðaákvæði laganna skili fljótt og örugglega tillögum að nýrri löggjöf sem veiti þessum hópi loksins lagalega vernd. Einnig má nefna aðrar breytingar sem gerðar voru í meðferð málsins, t.d. þá ákvörðun að fjarlægja lögbundið samráð við hagsmunafélög og hækkun aldurstakmarks fyrir nafna- og kynskráningarbreytingu án aðkomu foreldra eða sérfræðinefndar, en í frumvarpinu sem lagt var fram til fyrstu umræðu var miðað við frjálsa kynskráningu frá 15 ára aldri.

Enn er ýmislegt sem þarf að bæta þegar kemur að réttarstöðu hinsegin fólks hérlendis og vonumst við til þess að á næstu árum verði Ísland í fararbroddi þegar kemur að réttarstöðu alls hinsegin fólks. Við þökkum öllum sem hafa lagt okkur lið í baráttunni og fögnum þessu mikla framfaraskrefi sem hér hefur verið stigið. Við vonumst til þess að það verði stigið til fulls sem allra fyrst.

The post Yfirlýsing vegna nýsamþykktra laga um kynrænt sjálfræði appeared first on Intersex Ísland.

–  með hliðsjón af 2. gr. sáttmálans um Evrópusambandið,

–  með hliðsjón af 8. og 10. gr. sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins,

–  með hliðsjón af sáttmála Evrópusambandsins um grundvallarrétti, sér í lagi 21. grein hans,

–  með hliðsjón af félagssáttmála Evrópu, sér í lagi 11. grein hans,

–  með hliðsjón af tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2012/29/EU frá 25. október 2012 sem kveður á um lágmarksréttindi, stuðning og vernd fórnarlamba glæpa,

–  með hliðsjón af skýrslu framkvæmdastjórnar frá árinu 2011 sem ber titilinn „Trans og intersex fólk“,

–  með hliðsjón af lokaskýrslum tiraunaverkefnisins „Health4LGBTI“, sem fjármagnað var af framkvæmdastjórninni, um ójöfnuð LGBTI fólks (lesbía, homma, og tvíkynhneigðs, trans og intersex fólks) í heilsu,

–  með hliðsjón af ályktun sinni frá 4. febrúar 2014 um vegvísi ESB gegn hómófóbíu og mismunun á grundvelli kynhneigðar og kynvitundar,

–  með hliðsjón af ályktun sinni frá 13. desember 2016 um stöðu grundvallarréttinda innan Evrópusambandsins árið 2015,

–  með hliðsjón af skýrslu sem gefin var út í maí 2015 af Evrópustofnun grundvallarmannréttinda (FRA) og ber titilinn „Staða grundvallarmannréttinda intersex fólks“,

–  með hliðsjón af netútgáfu FRA í nóvember 2017 sem ber titilinn „Kortlagning á aldurslágmörkum er varða réttindi barna innan Evrópusambandsins“,

–  með hliðsjón af skýrslu FRA um grundvallarréttindi frá 2018,

–  með hliðsjón af mannréttindasáttmála Evrópu,

–  með hliðsjón af Evrópusamningnum um varnir gegn pyndingum og ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu,

–  með hliðsjón af ályktun þings Evrópuráðsins nr. 2191, sem samþykkt var 2017, til stuðnings mannréttindum og til útrýmingar á mismunun í garð intersex fólks,

–  með hliðsjón af skýrslu mannréttindafulltrúa Evrópuráðsins frá árinu 2015 um mannréttindi og intersex fólk,

–  með hliðsjón af almennu mannréttindayfirlýsingunni,

–  með hliðsjón af samningi Sameinuðu þjóðanna (SÞ) gegn pyntingum og annarri grimmilegri, ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu,

–  með hliðsjón af samningi SÞ um réttindi barnsins,

–  með hliðsjón af samningi SÞ um réttindi fatlaðs fólks,

–  með hliðsjón af skýrslu sérstaks skýrslugjafa SÞ um pyntingar og aðra grimmilega, ómannlega eða vanvirðandi meðferð eða refsingu frá 2013,

–  með hliðsjón af Jogjakarta-meginreglunum („Meginreglur og skuldbindingar ríkja um beitingu alþjóðlegra mannréttindaákvæða með tilliti til kynhneigðar, kynvitundar, kyntjáningar og kyneinkenna“), samþykktum í nóvember 2006, og viðbótarreglunum tíu („plús 10“) sem samþykktar voru 10. nóvember 2017,

–  með hliðsjón af spurningum til ráðsins og framkvæmdastjórnarinnar um réttindi intersex fólks (O-000132/2018 – B8-0007/2019 og O-000133/2018 – B8-0008/2019),

–  með hliðsjón af tillögu nefndar um borgaralegt frelsi, dóms- og innanríkismál til ályktunar,

–  með hliðsjón af greinum nr. 128(5) og 123(2) í starfsreglum sínum,

A.  þar eð intersex einstaklingar eru fæddir með líkamleg kyneinkenni sem falla ekki að læknisfræðilegum eða félagslegum normum fyrir kven- eða karllíkama, og þessi breytileiki á kyneinkennum getur birst í fyrsta stigs kyneinkennum (svo sem innri eða ytri kynfærum og litningum og hormónastarfsemi) og/eða annars stigs kyneinkennum (svo sem vöðvamassa, hárvexti og hæð);

B.  þar eð intersex fólk verður í mörgum tilvikum fyrir ofbeldi og mismunun innan Evrópusambandsins og þessi mannréttindabrot eru að stórum hluta ókunn almenningi og stjórnvöldump;

C.  þar eð algengt er að skurðaðgerðir og læknisfræðileg meðferð sé framkvæmd á intersex ungbörnum, þótt þess gerist í flestum tilvikum ekki þörf; þar eð fegrunaraðgerðir og áríðandi aðgerðir geti verið kynntar sem pakki, sem fyrirbyggir að foreldrar og intersex fólk séu upplýst að fullu um áhrif hvors fyrir sig;

D.  þar eð skurðaðgerðir og læknisfræðileg meðferð er framkvæmd á intersex börnum án fyrirfram veitts, persónulegs, fulls og upplýsts samþykkis; þar eð limlesting á kynfærum intersex fólks getur haft ævilangar afleiðingar, svo sem valdið sálrænum áföllum og líkamlegum skerðingum;

E.  þar eð intersex einstaklingar og intersex börn sem tilheyra öðrum minnihlutahópum eða jaðarsettum hópum verða fyrir aukinni jaðarsetningu og félagslegri útskúfun og eiga á hættu ofbeldi og mismunun vegna margþættrar sjálfsmyndar þeirra;

F.  þar eð flest aðildarríki heimila að skurðaðgerð sé framkvæmd á intersex barni eða fötluðum intersex einstaklingi með samþykki forsjáraðila háns, óháð því hvort intersex einstaklingurinn er fær um að taka ákvörðunina;

G.  þar eð foreldrar og/eða forsjáraðilar sæta í mörgum tilvikum miklum þrýstingi um að taka ákvarðanir án þess að vera upplýst um ævilangar afleiðingar fyrir barnið;

H.  þar eð margt intersex fólk hefur ekki fullan aðgang að læknaskýrslum sínum og veit þar af leiðandi ekki að það er intersex eða veit ekki hvaða læknismeðferð það hefur sætt;

I.  þar eð intersex-tilbrigði eru enn skilgreind sem sjúkdómar, svo sem í sjúkdómaskrá (ICD) Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar (WHO), þótt ekki liggi fyrir gögn um langtímaárangur meðferðar við þeim;

J.  þar eð sumt intersex fólk samsamar sig ekki því kyni sem því var úthlutað læknisfræðilega við fæðingu; þar eð lagaleg viðurkenning á kyni á grundvelli sjálfsákvörðunar er einungis heimil í sex aðildarríkjum; þar eð mörg aðildarríki krefjast enn vönunar til að breyta kynskráningu;

K.  þar eð mismununarlöggjöf Evrópusambandsins, og í flestum aðildarríkjum, nær ekki til mismununar á grundvelli kyneinkenna, hvorki sem sjálfstæðs flokks eða sem afbrigðis af mismunun á grundvelli kyns;

L.  þar eð brotið er á mannréttindum margra intersex barna og kynfæri þeirra limlest innan Evrópusambandsins þegar þau fara í normalíserandi aðgerðir á kyneinkennum;

1.  Ályktar að áríðandi sé að ávarpa brot á mannréttindum intersex fólks og óskar eftir því að framkvæmdastjórnin og aðildarríkin leggi fram tillögur að lögum til að ávarpa þessi mál;

Lækninga- og sjúkdómsvæðing

2.  Fordæmir harðlega normalíserandi aðgerðir og meðferð á kyneinkennum; fagnar lögum sem banna slíkar aðgerðir, svo sem í Möltu og Portúgal, og hvetur önnur aðildarríki til að samþykkja svipuð lög eins fljótt og auðið er;

3.  Leggur áherslu á mikilvægi þess að sjá intersex börnum og fötluðum intersex einstaklingum, sem og foreldrum þeirra eða forsjáraðilum, fyrir nægjanlegri ráðgjöf og stuðningi, og upplýsa þau að fullu um afleiðingar normalíserandi aðgerða á kyneinkennum;

4.  Skorar á framkvæmdastjórnina og aðildarríkin um að styðja samtök sem vinna að því að rjúfa skömmina sem fylgir því að vera intersex;

5.  Skorar á framvæmdastjórnina og aðildarríkin að auka fjárhagslegan stuðning við intersex félagasamtök;

6.  Skorar á aðildarríkin að bæta aðgengi intersex fólks að sjúkraskrám sínum, og að tryggja að enginn verði látinn sæta ónauðsynlegri læknisfræðilegri meðferð eða skurðaðgerðum í frumbernsku eða æsku, og tryggja þar með umræddum börnum líkamlega friðhelgi, sjálfstæði og sjálfsákvörðunarrétt;

7.  Álítur að sjúkdómsvæðing intersex tilbrigða stefni í hættu þeim rétti intersex fólks að njóta bestu mögulegu heilsu, eins og kveðið er á um í barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna; skorar á aðildarríkin að binda enda á sjúkdómsvæðingu intersex fólks;

8.  Fagnar því að í elleftu útgáfu alþjóðlegu sjúkdómaskrárinnar (ICD-11) sé dregið úr sjúkdómsvæðingu á trans kynvitund, þótt ekki sé nema að hluta; bendir þó á að flokkunin „misræmi á kyni“ í æsku sjúkdómsstimplar hegðun barna sem fellur ekki að kynjuðum væntingum; skorar því á aðildarríkin að beita sér fyrir fjarlægingu þessarar flokkunar úr ICD-11, og fyrir því að komandi breytingar á ICD verði í samræmi við heilbrigðiskerfi aðildarríkjanna;

Skilríki

9.  Undirstrikar mikilvægi sveigjanlegs ferlis við skráningu fæðinga; fagnar löggjöf í sumum aðildarríkjanna sem heimilar lagalega viðurkenningu á kyni út frá sjálfsskilgreiningu; hvetur önnur aðildarríki til að festa svipuð ákvæði í lög, þar á meðal sveigjanleg ferli til að breyta kynskráningu, svo lengi sem kyn er enn skráð, sem og nöfn á fæðingarvottorðum og öðrum skilríkjum (þar á meðal möguleikann á kynhlutlausu nafni);

Mismunun

10.  Fordæmir skort á viðurkenningu á kyneinkennum sem grundvelli mismununar innan Evrópusambandsins, og leggur því áherslu á mikilvægi þessarar forsendu til að tryggja intersex fólki aðgang að réttlæti;

11.  Skorar á framkvæmdastjórnina að auka miðlun góðra starfsvenja á þessu sviði; skorar á aðildarríkin að setja nauðsynleg lög til að tryggja viðunandi vernd, virðingu og eflingu grundvallarréttinda intersex fólks, þar á meðal intersex barna, þar með talið fulla vernd gegn mismunun;

Almenningsvitund

12.  Skorar á alla hlutaðeigandi til að rannsaka málefni intersex fólks út frá sjónarhorni félagsvísinda og mannréttinda fremur en læknavísinda;

13.  Skorar á framkvæmdastjórnina að tryggja að fjármunir Evrópusambandsins styðji ekki rannsóknir eða læknisfræðileg verkefni sem stuðla að frekari mannréttindabrotum gegn intersex fólki, í samhengi evrópsku tilvísunarnetanna (ERN); skorar á framkvæmdastjórnina og aðildarríkin að styðja og fjármagna rannsóknir á mannréttindastöðu intersex fólks;

14.  Skorar á framkvæmdastjórnina að skoða réttindi intersex fólks út frá heildrænu, réttindamiðuðu sjónarhorni og samræma betur störf stjórnarsviða dómsmála og neytenda, mennta-, ungmenna-, íþrótta- og menningarmála, og heilbrigðis- og fæðuöryggismála, til að tryggja samræmi í stefnu og stuðningi við intersex fólk, þar með talið í þjálfun ríkisstarfsmanna og heilbrigðisstétta;

15.  Skorar á framkvæmdastjórnina að styrkja intersex víddina í hinsegin aðgerðalista sínum frá og með núverandi tímabili, og að hefja hér með undirbúning á endurnýjun þessarar áætlunar fyrir næsta tímabil (2019-2024);

16.  Skorar á framkvæmdastjórnina að stuðla að miðlun bestu starfsvenja meðal aðildarríkjanna um vernd mannréttinda og líkamlegrar friðhelgi intersex fólks;

17.  Felur forseta sínum að áframsenda þessa ályktun til ráðsins, framkvæmdastjórnarinnar, ríkisstjórna og þjóðþinga aðildarríkjanna og þings Evrópuráðsins.

Á ensku: http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0128_EN.html?redirect

The post Ályktun Evrópuþingsins um réttindi intersex fólks (2018/2878(RSP)) appeared first on Intersex Ísland.

Ólíkt trans og kynsegin fólki er intersex fólk ekki hluti af trans-regnhlífinni. Intersex vísar ekki til fjölbreytileika í kynvitund, því það að vera intersex snýst ekki um kynvitund eða kynleiðréttingu. Intersex er hugtak yfir meðfæddan breytileika á líffræðilegum kyneinkennum.

Intersex, trans, og aðlöðun að eigin kyni eru aðskild hugtök og málefni. Intesex fólk stendur frammi fyrir  sérstökum áskorunum þegar kemur að heilbrigðis- og mannréttindamálum. Þær læknisfræðilegu aðferðir sem beitt er í meðferð einstaklinga með intersex breytileika þýða að intersex hreyfingin á margt sameiginlegt með réttindabaráttu fatlaðra. Intersex samfélagið og intersex samtök verða að einblína á málefni intersex einstaklinga.

Við gerum okkur grein fyrir því að sumir einstaklingar með intersex breytileika fá kynskráningu sinni breytt og að sumir þeirra skilgreina sig sem trans. Þetta er engu merkilegra en þegar intersex eða trans einstaklingar eru samkynhneigðir. Margir intersex einstaklingar sem fara í kynleiðréttingu ganga í gegnum sérstaka erfiðleika sem orsakast af því að framkvæmdar höfðu verið aðgerðir á þeim til að laga líkamlegt útlit þeirra að röngu úthlutuðu kyni. Af þessum sökum eiga mörg atriðanna í hægri dálkinum við.

Þýðandi: María Helga Gumundsdóttir

The post Grundvallarmunur á Intersex og Trans appeared first on Intersex Ísland.

The post Fundir Intersex íslands hefjast appeared first on Intersex Ísland.

The post Vitundardagur um Intersex appeared first on Intersex Ísland.

Markmiðin fjögur eru eftirfarandi:

1.Að setja spurningarmerki við þá skilgreiningu að kyn sé eingöngu karl og kvenkyn og efla þá vitneskju að kyn eins og kyngervi sé skali eða samfella.

2.Að tryggja að intersex einstaklingar hljóti fulla vernd gegn nokkurs konar mismunun. Til að fylgja þessu markmiði eftir leggjum við til að tekin verði upp löggjöf gegn mismunun á grundvelli kyneinkenna, án tillits til ákveðinnar birtingarmyndar eða samsetningar af þessum einkennum. Kyneinkenni ná yfir litninga, kynkirtla og líffærafræðileg sérkenni manneskju. Kyneinkenni svo sem æxlunarfæri, uppbyggingu kynfæra, litninga og hormónastarfsemi, og auka kyneinkenni svo sem, en ekki einvörðungu, vöðvauppbyggingar, dreifingu hárs, brjóstavaxtar og/eða hæðar.

3. Að tryggja að allir hagsmunaðilar sem hafa ákveðnu hlutverki að gæta í velferð intersex einstaklinga, þar með talið, starfsfólk heilbrigðisgeirans, foreldrar og fagfólk innan menntakerfisins ásamt samfélaginu í heild, fái mannréttindamiðaða fræðslu um intersex málefni.

4. Að vinna að því að gera læknisfræðilega og sálfræðilega meðferð ólögmæta nema að upplýst samþykki einstaklingins liggi fyrir. Starfsfólk heilbrigðisgeirans og annað fagfólk skal ekki framkvæma neina meðferð til að breyta kyneinkennum sem getur beðið þar til einstaklingurinn er fær um að veita upplýst samþykki.

Í ljósi þessara markmiða biðlar samráðsfundur evrópskra intersex samtaka til Evrópu Sambandsins og Evrópuráðsins ásamt ríkisstjórna um að taka tillit til intersex málefna við vinnu sína og bjóða upp á fulla lagalega vernd fyrir intersex einstaklinga.

Bakrgrunnsupplýsingar:

Fram að þessu hafa intersex einstaklingar um um gervalla Evrópu, sætt ómannúðlegum og niðurlægjandi skurðlækningum, hormónameðferðum og öðrum meðferðum án upplýsts samþykkis. Þetta er framkvæmt af geðþótta ákvörðunum lækna án nokkurs konar lagaramma. Þessar breytingar á kyneinkennum einstaklinga virða að vettugi þá staðreynd að kyn er skali eða samfella. Leiðir þetta af sér gróf mannréttindabrot, tekur sjálfræði af einstaklingum til yfirráða yfir eigin líkama og vegur að mannlegri reisn.

OII Europe (Organisation Intersex International Europe) eru regnhlífa samtök Evrópskra intersex samtaka sem vinna að mannréttindabótum, þau voru stofnuð á Alþjóðlega mannréttindadeginum þann 10. desember á öðrum alþjóðlega samráðsfundi Intersex samtaka í Stokkhólmi árið 2012.

OII Europe er sjálfstætt starfandi samstarfsaðili Organisation Internationale des Intersexués (OII) sem er alþjóðlegt net intersex samtaka sem starfa á öllum svæðum heims frá árinu 2003.

Félög er komu að þessari yfirlýsingu:

Intersex Iceland

NNID of the Netherlands

OII Austria / VIMÖ

OII Belgium / Genres Pluriels

OII Bulgaria

OII Francophonie

OII Germany / IVIM

OII Scandinavia / Intersex Scandinavia

TransInterQueer e.V.

The post Riga yfirlýsingin. appeared first on Intersex Ísland.

„Intersex“ er hugtak sem nær yfir breitt svið af meðfæddum líkamlegum einkennum eða breytileika sem liggja á milli okkar stöðluðu hugmynda um kar-l og kvenkyn. Intersex einstaklingar fæðast með einkenni sem eru ekki algjörlega karl- eða kvenkyns; sem eru sambland af karl- og kvenkyns; eða sem eru hvorki karl- né kvenkyns.

Margar formgerðir of intersex eru til. Um er að ræða skala eða regnhlífarhugtak frekar en einn eiginlegan flokk. Sumar algengar intersex-formgerðir eru greindar á meðgöngu. Intersex breytileiki getur verið sjáanlegur við fæðingu. Sumir intersex eiginleikar koma í ljós við kynþroska, þegar reynt er að geta barn, eða fyrir einskæra tilviljun.

Hversu algengt er intersex?

Lægsta algenga tölfræði í notkun er um 1 af hverjum 2000 fæðingum (0.05%) en mun líklegri tala væri nær 1.7%. Það þýðir að vera intersex er álíka algengt á heimsvísu og það að vera rauðhærður.

Er intersex það sama og tvíkynjungur (e. hermaphrodite)?

Líffræðilega séð, nei. Tvíkynjungar, eins og t.d. sniglar, búa yfir bæði karlkyns og kvenkyns kynfærum sem eru fullvirk. Þetta er ómögulegt í spendýrum. Það orð sem notað er á mörgum tungumálum yfir tvíkynjunga, „hermaphrodite“, á uppruna sinn í grísku goðsögninni um Hermaphroditus sem var bæði karlkyns og kvenkyns.

Sumar intersex greiningar hafa verið kallaðar gervi tvíkynjungar (e. pseudo-hermaphrodites) eða sannir tvíkynjungar (e. true hermaphrodites). Þrátt fyrir að sumir intersex einstaklingar noti hugtakið, þá finnst öðrum það ala á skömm og fordómum (e. stigmatising) vegna læknisfræðilegrar sögu orðsins. Ef þú ert í vafa þá er best að eingöngu intersex einstaklingar noti hugtakið.

Glíma intersex einstaklingar við heilsufarsvandamál?

Intersex einstaklingar, eins og allt annað fólk, geta glímt við heilsufarsvandamál. Í tilfellum einstakra greininga getur verið þörf á læknisaðstoð frá fæðingu en intersex breytileiki einn og sér er ekki heilsufarsvandamál. Náttúrulegir intersex líkamar eru oftast heilbrigðir. Intersex einstaklingar þurfa oft hormónagjöf, en sú þörf getur stafað af fyrri inngripum lækna.

Afhverju sæta intersex einstaklingar lækninngripum?

Læknainngrip miða alla jafna að því að láta intersex líkama aðlagast okkar hefðbundnu hugmyndum um karl- og kvenlíkama. Núverandi inngrip lækna byggjast á þeim hugmyndum að snemmbærar aðgerðir á kynfærum ungra barna komi til með að „draga úr áhyggjum foreldra“ og „draga úr fordómum og tryggja samsömun við rétt kyn“. Skurðaðgerðirnar leggja í eðli sínu meira áherslu á útlit en ekki næmni og kynheilbrigði. Lýtaðgerðir á kynfærum barna eru einnig vafasamar þar sem börn geta ekki veitt upplýst samþykki. Unglingar og jafnvel fullorðnir hafa einnig sagt frá þrýstingi sem þeir hafa orðið fyrir af hendi lækna og fjölskyldumeðlima til að falla að félagslegum normum. Sumir læknar eru ennþá þeirrar skoðunnar að það sé of skelfilegur hlutur að upplýsa einstakling um að líkami þeirra búi yfir intersex breytileika. Mjög margir intersex einstaklingar líða fyrir þá líkamlegu og sálfræðilegu afleiðingar sem slíkar aðgerðir geta haft í för með sér ásamt því að finna fyrir skömm og afleiðingum leyndarinnar. Í grunninn þá eru það hómófóbía, þröngsýni og gömul hjátrú sem renna stoðum undir ranga meðhöndlun á intersex einstaklingum í dag.

Hvað er DSD? Er DSD það sama og intersex?

Árið 2006 skipti læknasamfélagið út hugtakinu „intersex“ fyrir „disorders of sex development“ eða DSD. Hugtakið DSD eflir þá skoðun að intersex breytileiki sé á einhvern hátt sjúkdómur eða kvilli sem þurfi að lækna. Í dag nota sumir hugtakið, þá sérstaklega þeim sem var kennt að nota það af foreldrum eða læknum síðan hugtakið leit dagsins ljós. Intersex einstaklingum er frjálst að nota hvaða hugtak sem þeir vilja en hugtakið intersex er viðteknara og útbreiddara í dag.
Við erum þeirrar skoðunar að fordómafullt tungutak leiði til verri andlegrar heilsu, jaðarsetningar og útilokunar frá mannréttindum og félagslegum stofnunum. Hugtakið intersex stuðlar að jöfnuði og mannréttindum fyrir fólk fætt með óhefðbundin kyneinkenni.

Hver er kynvitund intersex einstaklinga?

Intersex lýsir ákveðinni lifaðri reynslu með líkama sem býr yfir breytileika. Intersex einstaklingar geta hins vegar haft hvaða kynvitund sem er, alveg eins og allir aðrir. Hjá sumum intersex einstaklingum virðist kynvitund ekki vera í samræmi við útlitslega þætti. Að upplifa kynvitund sína utan tvíhyggjunnar gerir manneskju ekki intersex.

Eru intersex einstaklingar trans eða utan kynjatvíhyggjunnar?

Minnihluti intersex einstaklinga samsamar sig einnig með hugtakinu „trans“ eða öðrum hugtökum sem liggja utan kynjatvíhyggjunnar. Flestar intersex manneskjur samasama sig því kyni sem þær voru aldar upp í, en sumar munu ekki að fullu samasama sig með því kyni sem þeim var úthlutað. Þetta getur verið hluti af intersex reynslu og gerir einstaklinga ekki endilega trans.

Intersex líkamar geta búið yfir fjölbreyttri flóru kyneinkenna. Margir intersex einstaklingar hafa reynslu af læknainngripum til þess að ýta undir hefðbundin kyneinkenni eða eru í áhættuhópi fyrir slíkum inngripum. Þetta þýðir að hugtök eins og „cis“ eða „cisgender“ eru vandkvæðum bundin ef þau eru notuð um intersex einstaklinga.

Eru intersex einstaklingar samkynhneigðir, tvíkynhneigðir, pankynhneigðir?

Það fer eftir einstaklingnum, hvernig hann skilgreina kynvitund sína, hvernig hann kemur fram (e. present) og með hverjum hann stofnar til sambanda. Sumir intersex einstaklingar eru LGB en aðrir eru gagnkynhneigðir.
Intersex fólk heyrir undir regnhlífina LGBTI vegna intersex stöðu sinnar og deildrar reynslu af hómófóbíu, ekki vegna kynhneigðar eða kynvitundar.

Hver eru markmið intersex aktivista?

Að auka vitund um intersex og sækjast eftir jafnri þjóðfélagsstöðu. Við sækjumst eftir réttinum til sjálfræðis yfir eigin líkama og viljum geta lifað lífinu án allrar mismununar og laust við skömm og leynd.

Hvernig getur þú stutt intersex hreyfinguna:

Hafðu í huga hvað þú getur gert til að styðja við intersex málefni í heilbrigðis- og mannréttindamálum.

Þegar intersex ber upp í samfélagsumræðunni, leyfðu þá intersex einstaklingum og samtökum að stýra umræðunni.

Sumar rannsóknir leggja fram ástæður á borð við kynáttunarvanda og það að einstaklingar hagi sér ekki á gagnkynhneigðan máta sem ástæður fyrir læknainngripum. Skurðaðgerðir án upplýsts samþykkis eru LGBTI málefni þar sem þær er gott dæmi um viðbrögð samfélagsins við fólki sem er sannanlega fætt utan gagnkynhneigða, tvíhyggna regluverksins (e. born this way). Styðjið ákall okkar um að staðlandi (e. normalizing) skurðaðgerðir verði lagðar af.

Reynið að innleiða intersex málefni í menntamálum, þjónustuaðgengi,ráðningar og eineltis forvarnar stefnum ásamt öllum stefnum er miða að draga úr áreitni og mismunun.

Fylgdu eftir og deildu intersex síðum á félagsmiðlum.

Grein þessi er þýdd og birt með leyfi OII Australia.

Upphaflegu greinina má finna hér.

The post Hvað er intersex? Hvað getur þú gert? appeared first on Intersex Ísland.

Intersex, sem stundum hefur verið kallað „millikyn“, er meðfætt ástand líffræðilegs kyns og getur komið fram með eftirfarandi hætti:

• Líkamleg frávik á kynfærum, svo sem eistum, getnaðarlim, sköpum, sníp, eggjastokkum og svo framvegis.  Dæmi um frávik eru til dæmis klofinn pungur, sem líkist skapabörmum, mjög lítill limur, mjög stór snípur sem svipar til getnaðarlims, bæði leggangaop og getnaðarlimur og fleira.
• Frávik á öðrum líkamlegum kyneinkennum, svo sem vöðvamassa, hárútbreiðslu, brjóstamyndun og hæð.
• Ósýnileg einkenni, svo sem litninga- eða hormónafrávik.  Slík frávik geta komið fram í kynfærum og kyneinkennum, hvort heldur sem er innvortis eða útvortis. Þá er um að ræða karla sem ekki eru með XY-litninga og konur sem ekki eru með XX-litninga, heldur fólk með til dæmis XO-litninga, XXX, XXY, XYY og svo framvegis.

Intersex fólk er því intersex, því það er líkamlega einhversstaðar á kynskalanum milli tveggja póla; karlkyns og kvenkyns.  Intersex er ekki alltaf bersýnilegt.  Stundum sést að útlit ytri kynfæra samsvarar ekki venjulegum kynfærum karla eða kvenna. Hins vegar, og það er mun algengara, kemur intersex-ástand í ljós með kynlitningagreiningu, til dæmis þegar fólk leitar til læknis vegna ófrjósemi. Fólk með óræð ytri kynfæri er því bara hluti af þeim margbreytilega hópi sem er intersex.

Hvað eru margir intersex?

Talið er að um 1,7% fólks getið fallið undir hópskilgreininguna intersex. Samtökin Intersex Ísland eru hagsmunasamtök intersex fólks og standa fyrir fræðslu og ráðgjöf.

Hvað er intersex ekki?

INTERSEX ER EKKI KYNHNEIGÐ. 

Intersex fólk getur verið samkynhneigt, gagnkynhneigt, tvíkynhneigt, pankynhneigt, ókynhneigt eða með einhverja aðra kynhneigð.  Intersex virðist ekki hafa afgerandi áhrif á kynhneigð fólks.

INTERSEX ER EKKI KYNGERVI EÐA KYNVITUND, HELDUR KYN.

Kyngervi eru samfélagslegar hugmyndir um einkenni kvenkyns og karlkyns.  „Kyn“ snýst um líffærafræði, hvort heldur líffæri eins og þau eru af náttúrunnar hendi eða endursköpuð af læknum og „kyngervi“ snýst um það hvernig við sýnum þau félagslegu viðbrögð sem samfélagið parar við hvort kyn.  Kyngervi snýst því um kynvitund.  Ekki skal rugla saman intersex og transgender.  Intersex er ekki kynáttunarvandi (transgender).  Intersex er frávik í líkamsfræðilegum skilningi.  Flestir sem hafa intersex-frávik vita ekki af því.

INTERSEX ER EKKI SJÚKDÓMUR, FÖTLUN EÐA HEILKENNI.

Intersex er breytileiki, líkt og hæð, þyngd, hárlitur og fleiri einkenni fólks eru breytileg.  Aðeins fáir eiginleikar intersex geta leitt til heilbrigðisvandamála.

Helstu baráttumál intersex fólks

Helstu áherslur intersex fólks eru:

• Viðurkenning á breytileika kynja, -að tvíhyggja í kynjum sé gölluð hugsun og að karlkyn og kvenkyn séu ekki algild hugtök, heldur útiloki þau fólk sem ekki passar inn í annan hvorn flokkinn.
• Intersex fólk vill jafnrétti fyrir lögum og vernd gegn misrétti.  Lögin þurfa að endurspegla mismunandi líkamsgerðir.  Intersex fólk vill jafnrétti, án þess að þurfa að láta sem líkamar þeirra séu annað hvort karlkyns eða kvenkyns.
• Að ósamþykktar skurðaðgerðir á nýburum séu lagðar af.  Afar fáir nýburar eiga við heilbrigðisvandamál að stríða vegna intersex-breytileika á kynfærum sínum.  Þrátt fyrir það eru ósjaldan gerðar skurðaðgerði á kynfærum þeirra til að breyta kynfærum þeirra svo þau líkist sem mest „venjulegum“ kynfærum kvenna og karla.  Aðgerðin getur haft alvarleg áhrif á einstaklinginn seinna meir, verið andstæð því kyngervi sem einstaklingurinn samsamar sig við á fullorðinsárunum og dregið úr ánægju við ástundun kynlífs, enda oft búið að fjarlægja mikilvæga taugaenda.  Ekki hefur verið sýnt fram á nauðsyn þess að gera þessar aðgerðir og telja hagsmunasamtök intersex fólks best að bíða meða slíkar aðgerðir, þar til einstaklingurinn er sjálfur fær um að taka ákvörðun, vilji einstaklingurinn breyta kynfærum sínum með einhverjum hætti.

HEIMILDIR

• Intersex Ísland
• Alþjóðleg intersex samtök
• Grein á RÚV

The post Hvað er Intersex? appeared first on Intersex Ísland.

Ekki eru til neinar áreiðanlegar upplýsingar um tíðni intersex. Ástæðan er sú að skort hefur tölfræðilegar upplýsingar um greiningar auk þess sem hugmyndafræðin er oft óljós. Áætlaðar tölur ná allt frá 1 af hverjum 1500 eða 2000 fæðingum til 4% allra fæðinga en við mælum með að miðað sé við tölur frá Anne Fausto-Sterling, prófessor í líffræði og kynjafræði við Brown University í Bandaríkjunum, sem áætlar að tíðnin sé 1,7%. Nákvæmari heimildir eru ekki fyrir hendi að svo stöddu.

Efri mörk áætlana

Peter Koopman, prófessor við University of Queensland, er oft talinn hafa sett fram kenninguna um að um 4% mannkyns séu intersex. Hann hefur hins vegar tekið fram að hann geti ekki staðfest þá tölu.

Svo virðist sem dr. John Money hafi fyrstur nefnt 4% mörkin en tímaritið Cosmos rakti töluna til Koopmans í misgripum. Money var álitinn fremsti sérfræðingurinn í intersex-málefnum þar til upplýsingar um meðferðina á David Reimer litu dagsins ljós. (Þetta sígilda læknamál varðaði kyngervi drengs sem var alinn upp sem stúlka eftir misheppnaðan umskurð.)

Anne Fausto-Sterling vitnar í Money og áætlun hans um tíðni intersex í grein sinni Kynin fimm (e. The Five Sexes) – en hún setti einnig fram eigin kenningu um að tíðnin væri 1,7%.

Neðri mörk áætlana

Margar heimildir styðjast við lægri tölur og áætlanir sem gera ráð fyrir að tíðni intersex sé 1 af hverjum 1500 eða 2000 lifandi fæðingum. Þessar áætlanir taka yfirleitt aðeins til þeirra tilfella þar sem ytri kynfæri eru óræð en útiloka margar intersex-formgerðir sem ekki sjást útvortis. Síðarnefndi flokkurinn er stundum kallaður Disorders of Sexual Development (DSD) á ensku. Sem dæmi má nefna ummæli prófessors Alice Dreger árið 1998 en hún segir:

„Samkvæmt kennslubók í kvensjúkdómalækningum frá 1993 „er kyn barns óljóst vegna ytri kynfæra í um 1 af hverjum 500 fæðingum.“ Nýrri heimildir sem byggja á vönduðum rannsóknum benda til þess að sú tala sé nær 1 af hverjum 1500 lifandi fæddum börnum. Þessi tíðni hækkar hins vegar til muna ef talin eru með öll þau börn sem fæðast með það sem sumir læknar telja útlitslega „ófullnægjandi“ kynfæri.“

Þessa nálgun má einnig sjá í grein eftir dr. Leonard Sax frá 2002, þar sem segir:

„Kenning Anne Fausto-Sterling um að tíðni intersex geti verið allt að 1,7% hefur vakið mikla athygli bæði í fræðiheiminum og fjölmiðlum. Margir sem fjallað hafa um greinina vita hins vegar ekki að þessi tala tekur til ýmissa greininga sem flestir læknar viðurkenna ekki sem intersex, svo sem Klinefelter-heilkennis [47,XXY], Turner-heilkennis [45,X] og svokallaðs „late-onset adrenal hyperplasia“ [sem hefur áhrif á vöxt og starfsemi nýrnabarkarins]. Ef hugtakið intersex á að halda nokkurri merkingu ætti aðeins að nota það um þau tilfelli þar sem litningakyn [e. chronosomal sex] er ekki í samræmi við svipgerð kyns [e. phenotypic sex], eða þar sem svipgerðin er ekki flokkanleg í karl- eða kvenkyn. Þegar þessari skilgreiningu er beitt reynist raunveruleg tíðni intersex vera um 0,018%, eða nær hundraðfalt lægri en áætlun Fausto-Sterling sem hljóðaði upp á 1,7%.“

Í þessu samhengi er vert að skoða þá breytingu sem gerð var á læknisfræðiheitum árið 2006. „DSD“ (Disorders of Sexual Development) var þá skilgreint af læknum víða um heim sem fræðiheiti sem ætti að leysa hugtakið „intersex“ af hólmi. DSD-hugtakið var og er afar umdeilt. Intersex-samtök í Ástralíu og víðar álíta það sjúkdómsvæðandi og jafnvel heimila/ýta undir inngrip lækna.

Þótt við leggjumst gegn notkun hugtaksins „DSD“ nær það engu að síður utan um stóran hóp ólíkra líkamlegra og líffræðilegra formgerða sem eiga það sameiginlegt að vera á skjön við skilgreiningar lækna og samfélagsins á normum er varða kyngervi og líkamlegt kyn. Þetta misræmi er ástæðan fyrir því að margar intersex-formgerðir eru sjúkdómsvæddar en þrátt fyrir það teljum við rétt að taka þessar ólíku formgerðir inn í skilgreininguna á intersex.

Eins og prófessor Georgiann Davis hefur sagt:

„Læknisfræðilegt ástand er aðeins eins raunverulegt og skilgreiningin á því.“

Á þeim tíma þegar Leonard Sax skrifaði sína grein var sú þrönga skilgreining sem hann  styðst við algeng. Hugtakið „intersex“ hefur alltaf verið umdeilt. Þegar litið er til baka er ljóst að munurinn á víðri og þröngri skilgreiningu á intersex er að miklu leyti hugmyndafræðilegur og nú virðist órökrétt að útiloka aðrar greiningar sem einnig byggja á ódæmigerðum kyneinkennum.

Margar mismunandi víðari – og samhæfðari – skilgreiningar eru núna til staðar í áströlskum lögum, reglugerðum og verkreglum. Leiðbeiningar Viktoríska heilbrigðiseftirlitsins frá 2013 skilgreina „intersex ástand“ sem „einhvers konar samsetningu af líffræðilegum og líkamlegum einkennum sem þýða að manneskja getur hvorki kallast einungis kvenkyns né karlkyns.“

Dómsmálaráðuneytið þar í landi hefur tekið upp eftirfarandi skilgreiningu, sem rennir stoðum undir viðmið um viðurkenningu á kynvitund sem gefin voru út árið 2013:

„Intersex manneskja getur verið með líffræðilega eiginleika beggja kynja eða skort einhverja eiginleika sem taldir eru nauðsynlegir til að skilgreina manneskju sem annað kynið. Intersex er ávallt meðfætt og getur átt rætur að rekja til gena-, litninga- eða hormónatengdra breytileika. Umhverfisáhrif geta líka spilað inn í, til dæmis hormónatruflandi efni (e. endocrine disruptors). Fólk sem er intersex getur upplifað sig sem kvenkyns, karlkyns eða X.“

Lægri tölurnar, 1 af hverjum 1500 eða 2000 lifandi fæðingum, eru ekki byggðar á tölfræðiupplýsingum sem gefnar hafa verið út.  Heilbrigðisráðuneytið í New South Wales hefur gefið út tölfræði byggða á „the New South Wales Mothers and Babies Report“ frá 2009 sem sýnir að ungabörn með sýnilega öðruvísi kynfærauppbyggingu voru 0,57% af öllum fæðingum, eða 1 af hverjum 169 fæddum börnum, á tímabilinu 2003–2009. Ekki er gerð úttekt á öðrum „litningafrávikum“ (sem oft eru enn ekki sýnileg við fæðingu) í skýrslunni. Við viðurkennum að ekki er víst að 0,59% af öllum fæddum börnum séu intersex en það er líka nauðsynlegt að hafa í huga að læknismeðferðir snúast ennþá um að útiloka allan vafa og úthluta hverju barni „alvöru“ kyni sem fellur inn í tvíhyggjukerfið. Ekkert barn sem fæðst hefur lifandi hefur verið skilgreint sem intersex í neinni skrá.

Miðgildið: 1,7%
Samtökin Oll í Ástralíu mæla með rannsókn sem prófessor Anne Fausto-Sterling vitnar í, sem gerir ráð fyrir að tíðni intersex-formgerða sé í kringum 1,7% af öllum lifandi fæðingum. Mikilvægt er að nefna að með því að taka 45,X og 47,XXY inn í tölfræðina sem hún gaf út árið 2000 varð Anne Fausto-Sterling skrefi á undan til að taka Kleinefelter- og Turner-heilkennin inn í umræðuna en þær greiningar voru settar undir DSD-regnhlífina árið 2006. Í bók hennar, Sexing the Body, birtist eftirfarandi samantekt:

Rannsóknaryfirlitið (e. background analysis) sem tölurnar byggja á var gefið út af Blackless og félögum í American Journal of Human Biology árið 2000. Þar kom fram að: „tíðnin getur verið allt að 2% af öllum lifandi fæðingum. Tíðni þeirra einstaklinga sem fara í „leiðréttingaraðgerð“ á kynfærum er hinsvegar líklega á bilinu 1 til 2 af hverjum 1000 lifandi fæðingum (0,1–0,2%).“

Margir ólíkir þættir geta haft áhrif á nákvæmni þessarar tölfræði.

Erfðafræðilegir breytileikar eru mismunandi milli samfélagshópa

Þar sem intersex er meðfæddur, oftast erfðafræðilegur, breytileiki er fjöldi intersex einstaklinga mismunandi milli heimshluta og í tölunni 1,7% er ekki gert ráð fyrir hópum þar sem hlutfall CAH (Congenital Adrenal Hyperplasia) er hátt. Fausto-Sterling segir:

„1,7% er meðaltal niðurstaðna úr mörgum mismunandi samfélagshópum; talan er ekki algild á heimsvísu… Tíðni erfðavísisins sem veldur CAH er mjög mismunandi milli heimshluta. Ein rannsókn leiddi í ljós að 3,5 af hverjum 1000 Yupik eskimóum fæddust með tvöfaldan skammt af CAH erfðavísinum. Aftur á móti eru einungis 0,005 af hverjum 1000 Nýsjálendinga með slík einkenni. Meðal Ashkenazic-gyðinga er tíðnin [af skyldum erfðavísi] allt að 37 af hverjum 1000.

Í Ástralíu er há tíðni CAH erfðavísisins áberandi í nokkrum frumbyggjasamfélögum. Skortur á ensíminu 5 Alpha-Reductase er algengari á nokkrum tungumálasvæðum í Papúa Nýju-Geníu.

Margar fleiri intersex-formgerðir eru til
Í töflunni eru ekki nefnd öll þekkt intersex-einkenni, svo sem skortur á 5 Alpha-Reductase og flókin neðanrás (e. complex hypospadias).

Tölurnar sem Fausto-Sterling nefnir um sjálfvöknuð intersex einkenni (e. idiopathic intersex traits) eru einnig mikilvægar. Talað er um sjálfsvaknaðar greiningar þar sem orsökin (ástæða eða saga) er ekki þekkt. Árið 2013 skilgreindi prófessor Olaf Hiort, deildarstjóri hormóna- og efnaskiptalækninga á barnalæknasviði Lübeck-háskólans í Þýskalandi, „að minnsta kosti 40“ mismunandi útgáfur af intersex formgerðum og setti fram nokkuð annars konar –  og þónokkuð hærri – tölur:

„DSD nær yfir sundurleitan hóp mismunandi kynþróana [e. disorders/ differences of sex development] og að minnsta kosti 40 mismunandi einingar [e. entities] sem flestar eru erfðafræðilega ákvarðaðar. Í 10–80% tilfella skortir nákvæma greiningu.“

Gríðarlegt bil er á milli 10 og 80% og það sýnir að hvorki greining né skilgreining (eða meðferð, eins og við höldum fram annars staðar) á intersex eru nákvæm vísindi.

Anne-Fausto Sterling bendir líka á að fjöldatölur „gætu farið hækkandi“ ef teknar eru inn í reikninginn fæðingar eftir glasafrjóvgun og áhyggjur af „umhverfislegum mengunarvöldum sem líkja eftir estrógeni“.

Fóstureyðingar

Líklegt er að fjöldatölur hafi breyst með tímanum vegna fóstureyðinga. Sem dæmi má nefna að hægt er að greina CAH, 45,X og 47,XXY með legvatnsástungu og í framhaldinu eyða fóstrum sem greinast. Til dæmis hafa rannsóknir sýnt að 88% af 47,XXY fóstrum, sem voru greind fyrir fæðingu, var eytt.

Samantekt

Þar sem einstaklingar sem eru intersex vekja aðeins athygli tölfræðirannsakenda fyrir tilviljun eða af augljósum læknisfræðilegum ástæðum er raunveruleg tíðni intersex líklega um 1,7%. Þrátt fyrir takmarkanir á tölfræðigögnum virðist 1,7% vera réttlætanlegri tala en aðrar eins og staðan er í dag.

Heimildaskrá:

• Anne Fausto-Sterling, 2000, Sexing The Body: Gender Politics and the Construction of Sexuality, Basic Books. ISBN: 978-0465077144 [Amazon.com]
• Melanie Blackless, Anthony Charuvastra, Amanda Derryck, Anne Fausto-Sterling, Karl Lauzanne, Ellen Lee, 2000, How sexually dimorphic are we? Review and synthesis , in American Journal of Human Biology 04/2000; 12(2):151-166. DOI:10.1002/(SICI)1520-6300(200003/04)12:2
• Anne Fausto-Sterling, 1993, The Five Sexes, in The Sciences 33: 20-25.
• John Money and Anke Erhardt, 1996, Man & Woman, Boy & Girl: Gender Identity from Conception to Maturity, Jason Aronson, Inc. ISBN 978-1568218120 [Amazon.com]
• John Colapinto, 2006, As Nature Made Him: The Boy Who Was Raised as a Girl, Harper Perennial, ISBN 978-0061120565 , [Amazon.com]
• Alice Dreger, 1998, “Ambiguous Sex”–or Ambivalent Medicine?, The Hastings Center Report May/Jun 1998, Volume 28, Issue 3 Pages 24-35, via ISNA.
• Leonard Sax, 2002, How common is intersex? a response to Anne Fausto-Sterling, in Journal of Sex Research, 2002 Aug;39(3):174-8.
• Georgiann Davis, 2011, “DSD is a Perfectly Fine Term”: Reasserting Medical Authority through a Shift in Intersex Terminology, in Sociology of Diagnosis (Advances in Medical Sociology Volume 12), pp 155-182.
• VB Shetty, C Bower, TW Jones, BD Lewis, EA Davis, Ethnic and gender differences in rates of congenital adrenal hyperplasia in Western Australia over a 21 year period in Journal of Paediatric Child Health 2012 Nov;48(11):1029-32. doi: 10.1111/j.1440-1754.2012.02584.x. Epub 2012 Oct 8.
• J Imperato-McGinley, M Miller, JD Wilson, RE Peterson, C Shackleton, DC Gajdusek, 1991, A cluster of male pseudohermaphrodites with 5 alpha-reductase deficiency in Papua New Guinea in Clin Endocrinol (Oxf). 1991 Apr;34(4):293-8.
• NSW Ministry of Health, 31 October 2011, New South Wales Mothers and Babies Report 2009
• Texas Department of State Health Services, November 2005, Birth Defect Risk Factor Series: Klinefelter Syndrome
• Olaf Hiort, 2013, I-03 DSDnet: Formation of an open world-wide network on DSD, presentation at “4th I-DSD Symposium”, June 2013.
• Health Department, Government of Victoria, 27 February 2013, Decision-making principles for the care of infants, children and adolescents with intersex conditions
• Attorney General’s Department, Commonwealth Government, 30 May 2013, Guidelines on the Recognition of Sex and Gender

The post Um fjölda intersex-fólks appeared first on Intersex Ísland.

Intersex mismunur kemur venjulega fram í innri eða ytri kynfærum. Við erum intersex því að meðfædd kyneinkenni okkar virðast vera bæði karl- og kvenkyns, ekki algerlega karl- eða kvenkyns, eða hvorki karl- né kvenkyns.

Intersex snýst ekki um kynleiðréttingarferli eða að viðkomandi skilgreini sig sem trans eða hafi slíka reynslu. Það snýst heldur ekki um kynferðislegar langanir. Fylgni getur verið milli breytileika í heilastarfsemi og bæði kynhneigðar og kynvitundar, en intersex snýst ekki um heilastarfsemi.

Ekki er alltaf augljóst að einstaklingur sé intersex, því ekki er algengt í okkar samfélagi að við grandskoðum kynfæri eða innri líffæri hvert annars. Intersex getur einnig sést á meðfæddum líkamlegum mun á ytri kyneinkennum, t.d. vöðvamassa, dreifingu á líkamshárum, brjóstvexti og líkamshæð..

Skilgreining í þróun

Samtökin OII í Ástralíu notast við þessa einföldu skilgreiningu á intersex:

Intersex fólk er fætt með líkamleg, erfðafræðileg eða hormónaeinkenni sem eru hvorki að fullu kvenkyns né karlkyns, samsetning af karlkyni og kvenkyni, eða hvorki kvenkyns né karlkyns.

Alþjóðlegar skilgreiningar

Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO), rannsóknardeild erfðamengja:

Intersex er skilgreint sem meðfætt frávik í kynfærum og æxlunarfærum.

Skrifstofa Mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna (2013):

Intersex einstaklingur er fæddur með kynfæri, æxlunarfæri og/eða litningamynstur sem fellur ekki að dæmigerðum skilgreiningum á karl- eða kvenkyni. Þetta getur komið í ljós við fæðingu eða síðar á lífsleiðinni. Intersex einstaklingar skilgreina sig sem kvenkyns, karlkyns eða hvorugt.  Sú skilgreining snýst ekki um kynhneigð eða kynvitund; intersex fólk hefur jafn fjölbreytilega kynhneigð og kynvitund og fólk sem ekki er intersex.

Árið 2013 skilgreindi Evrópudómstóllinn intersex á eftirfarandi hátt:

Hugtakið „intersex“ vísar til ódæmigerðra einkenna/útlits á innri og/eða ytri kynfærum, þar sem kyneinkenni sem almennt eru skilgreind sem karl- eða kvenkyn eru að einhverju leyti blönduð. Þetta er náttúrulegur breytileiki í mannfólki, ekki sjúkdómur. Nauðsynlegt er að greina á milli intersex fólks og transfólks sem undirgengst kynleiðréttingu.  Ekki leikur vafi á því kyni sem transexúal fólki er úthlutað við fæðingu, heldur upplifa þau sig sem annað kyn og eru því reiðubúin að gangast undir kynleiðréttingarferli til að leiðrétta kyn sitt

Ástralskar skilgreiningar

Lögin „Commonwealth Sex Discrimination Amendment (Sexual Orientation, Gender Identity and Intersex Status) Act 2013“:

Að vera intersex þýðir að viðkomandi einstaklingur hefur líkamleg, erfðafræðileg eða hormónaeinkenni sem eru: (a) hvorki fullkomnlega kvenkyns né karlkyns; (b) blanda af karlkyni og kvenkyni; eða c) hvorki karlkyns né kvenkyns.

Takið eftir að þessi skilgreining inniheldur vísvitandi ekkert sem kemur í veg fyrir að intersex fólk geti notið verndar laganna.

Viðmiðunarreglur ástralska samveldisins um viðurkenningu á kyni og kyngervi (2013):

Intersex einstaklingur gæti haft líffræðileg einkenni beggja kynja eða skort einhver þeirra líffræðilegu einkenna sem talin eru nauðsynleg til þess að hægt sé að skilgreina kyn. Intersex er alltaf meðfætt og getur stafað af erfðafræði, litninga- eða hormónalegum breytileika.

Umhverfisþættir á borð við hormónatruflandi efni geta einnig komið við sögu í einhverjum tilfellum. Intersex fólk skilgreinir kyn sitt ýmist sem KK, KVK eða X.

Þýtt og birt með góðfúslegu leyfi Organisation Intersex International

Upphafleg grein

The post Hvað er intersex? Hvernig skilgreinum við intersex? appeared first on Intersex Ísland.